SATA actualnosci


28.02.2012

"Liczy się czystość" - Czyszczenie i mycie pistoletów - cenna wskazówka

Temat, który od zawsze interesuje lakierników: techniki właściwego czyszczenia i mycia pistoletów. Jak każde narzędzie, także one wymagają regularnej konserwacji i pielęgnacji.

Ralf Seiter, lakiernik i technik wdrożeniowiec w SATA, zdradza, przy pomocy jakich sztuczek i trików specjalista od lakierowania zapewnia wysoką jakość lakierowanych powierzchni. 

Panie Seiter, dlaczego regularna konserwacja pistoletów lakierniczych jest tak ważna?
R. Seiter: Pistolety lakiernicze SATA to precyzyjne narzędzia mechaniczne, wraz z którymi przez lata możliwe jest uzyskiwanie znakomitych wyników lakierowania. Podstawą są tutaj najwyższej jakości materiały, z których produkuje się pistolety lakiernicze SATA, minimalne tolerancje produkcyjne, ścisłe kontrole jakościowe oraz najwyższa staranność przy montażu. W przypadku wymaganej dokładności produkcyjnej rzędu 0,05 mm (co odpowiada 3/5 średnicy ludzkiego włosa) także pomniejsze zabrudzenia, osady lub uszkodzenia w obrębie elementów dysz mogą mieć negatywne konsekwencje i przyczyniać się do zwiększenia poziomu wad występujących przy procesach roboczych.

Jednoznaczne dowody nieodpowiednio konserwowanych lub uszkodzonych pistoletów lakierniczych dostarcza nasz dział napraw. Tutaj trafiają niesprawne lub przeznaczone do naprawy generalnej pistolety lakiernicze w różnym wieku i różnym stanie. Nierzadko przy ocenie stanu narzędzia i przygotowywaniu kosztorysu stwierdza się „uszkodzenie całkowite“. W takich sytuacjach nasuwa się pytanie, jak w ogóle można przy użyciu takich pistoletów stworzyć lakierowanie, za który ktoś zechce zapłacić.

Jak można to zrozumieć
R. Seiter: Jeśli chcemy utworzyć lakierowanie, które znajdzie zbyt, ważne jest, abyśmy szybko wykrywali negatywne zmiany w obrębie strumienia rozpylanego lakieru. Tworzenie się obłoków, odchyłki odcieni kolorystycznych, różny stopień połysku to tylko kilka spośród licznych niekorzystnych efektów przy lakierowaniu pojazdów, które mogą występować wówczas, kiedy rozpylanie lakieru przy użyciu pistoletu lakierniczego nie przebiega prawidłowo. Można tego uniknąć, jeśli poświęcimy nieco uwagi stanowi pistoletów lakierniczych.

Tak, jak każde ostre narzędzie z biegiem czasu staje się tępe, tak i każdy pistolet lakierniczy podlega podczas użycia naturalnemu zużywaniu się, zmieniają się właściwości rozpylania lakieru. Także zabrudzenia lub uszkodzenia elementów dyszy, jak dysza powietrza, dysza do farb, lub igła do farb zmieniają właściwości rozpylania, utrudniając osiągnięcie dobrego wyniku lakierowania. W konsekwencji przynosi to zwiększającą się ilość błędów oraz kosztowny nakład dodatkowej pracy

Jak można temu zapobiedz?
R. Seiter: Można tego uniknąć, jeśli będziemy regularnie kontrolować stan pistoletów lakierniczych. W tym celu powołaliśmy do życia SATA cert. Wraz z nim lakiernicy mogą w prosty sposób, bezpośrednio na stanowisku pracy, zauważyć negatywne zmiany w zakresie właściwości rozpylania lakieru. Wystarczy, że lakiernik porówna aktualne właściwości rozpylania lakieru z wzorem referencyjnym, który wykona nowym pistoletem lub nowym zestawem dyszy. Jeśli występują różnice pod względem formy, wielkości lub stopnia rozpylenia, lakiernik może niezwłocznie podjąć działania z zakresu zapewnienia jakości. 

Jak można takim błędą zapobiec?
R. Seiter: „Obowiązkiem“ każdego lakiernika jest staranne czyszczenie pistoletów lakierniczych najpóźniej pod koniec dnia roboczego. W razie zmiany farby lub przy przerwach w pracy konieczne jest częstsze czyszczenie. Wprawdzie pistolety lakiernicze SATA mają bardzo krótkie i wolne od podcięć kanały prowadzenia farby, przyłącza pojemników QCCZgłoszony do opatentowania Quick Cup Connector - szybkie przyłącze do wymiany zbiorników zapewnia mocne osadzenie zbiornika grawitacyjnego, wymaga jedynie wykonania 1/4 obrotu ułatwiając tym samym znacznie pracę w trakcie czyszczenia lub wymiany zbiornika. Następujące typy pistoletów wyposażone są wyłącznie w SATA QCC :SATAjet 3000 BSATAjet 1000 BSATAjet 100 BDo zastosowania systemu 3M PPS dostępny jest adapter pod numerem art. 96 719.Uwaga: Zastosowanie obcych zbiorników może prowadzić do wyłączenia gwarancji i do wahań kolorystycznych. Dlatego w celu osiągnięcia perfekcyjnych wyników lakierowania zalecamy Państwu stosowanie oryginalnych części SATA.X», specjalnie powlekane powierzchnie oraz wytrzymałe gwinty by wymienić tu tylko kilka przykładowych właściwości, które ułatwiają lakiernikom czyszczenie - ale mimo to także pistolety SATA wymagają odpowiedniej konserwacji.

Powtórzę to jeszcze raz: absolutną „koniecznością“ jest odpowiednie czyszczenie - najpóźniej na koniec dnia. 

W szczegółach prawidłowa pielęgnacja przebiega w następujący sposób:

Po każdym zastosowaniu należy przynajmniej przepłukać kanał materiałowy w pistolecie oraz, ewentualnie, oczyścić dyszę - jest to tak zwane „czyszczenie wstępne“. W przypadku stosowania pojemników jednorazowych, na przykład SATA RPSRPS = Rapid Preparation System (system szybkiego przygotowania) - system zbiorników do efektywnego używania lakieru. System nadaje się do mieszania, lakierowania, uzupełniania i składowania lakieru - zbiorniki  nie muszą być czyszczone po użyciu.SATA RPS dostępny jest w wielkościach 0,6 l i 0,9 l i pasuje bez stosowania niewygodnego adaptera do następujących typów pistoletów:
SATAjet 4000 BSATAjet 3000 BSATAjet 1000 BSATAjet 100 BSATAjet 2000 HVLP (2. Gen.)SATAjet RPX»
, szczególnie odpowiednie do tego jest szybkie urządzenie czyszczące SATA clean RCS. Czyści ono kanał materiałowy i dyszę powietrza pistoletów niezawodnie i szybko - a, po zamontowaniu w kabinie lakierniczej, zmniejsza czas potrzebny na doprowadzenie narzędzia.

Po zakończeniu pracy należy dokładnie oczyścić pistolety lakiernicze. Można to zrobić albo ręcznie albo, w sposób bardziej ekonomiczny, - w automacie do mycia pistoletów. Zalecam jednak korzystanie tylko z takich automatów, które otrzymały pieczęć „SATA approved“. Zostały one przez nas przetestowane pod względem bezpiecznego czyszczenia pistoletów i uzyskały dobrą ocenę.

W żaden sposób do czyszczenia pistoletów lakierniczych nie nadają się ultradźwiękowe systemy oczyszczania. Wraz z falami ultradźwiękowymi o wysokiej częstotliwości zawężają one otwory dysz i uszkadzają powierzchnię pistoletów.

Lakiernik powinien zawsze pamiętać o tym, aby podczas oczyszczania w automacie do mycia kanał powietrzny przez cały czas był zasilany w czyste sprężone powietrze, a pistolety do lakierowania pozostawały w automacie tylko na czas mycia.

Dlaczego tak ważne jest wyjmowanie pistoletów lakierniczych z automatu bezpośrednio po umyciu?
R. Seiter: Przy dłuższym pozostawaniu w automacie do mycia opary rozpuszczalnika mogą uszkodzić układy elektryczne cyfrowych pistoletów. Dla pewności, w pistolecie lakierniczym, który jest wyposażony w SATA adamPistolety z tym stemplem mogą być uzupełnione o SATA adam i  wyposażone w cyfrowy pomiar ciśnienia.Zaliczają się do tego wszystkie pistolety lakiernicze SATA, które posiadają standardowy mikrometr do regulacji strumienia powietrza:SATAjet 3000 B i KSATAjet 2000 HVLPSATAjet RPSATAjet 1000 B, H i KSATA LM 2000 B, H i KSATAjet 100 BSATA KLCSATAjet B i GRSATAminijet 3 i 4 (tylko z SATA adam mini)X» 2, przed umyciem pistoletu w automacie należy zdjąć łatwy w demontażu wyświetlacz z układem elektronicznym. Wyświetlacz można łatwo oczyścić ściereczką nasączoną środkiem czyszczącym.

Jakie środki myjące zalecają Państwo do mycia pistoletów?
R. Seiter: W przypadku systemów wodnych należy czyścić pistolety lakiernicze tylko przy zastosowaniu neutralnych płynów czyszczących o wartości pH od 6 do 8. Przy stosowaniu instalacji destylacyjnych należy zwracać uwagę na regularne dodawanie świeżego rozcieńczonego, środka czyszczącego, ponieważ regeneraty z biegiem czasu stają się zbyt agresywne, co negatywnie oddziałuje na powierzchnie pistoletów. Producenci środków czyszczących podają informacje o odpowiednim dozowaniu.

W żadnym wypadku nie wolno stosować do czyszczenia kwasów, ługów, zużytych roztworów po trawieniu, innych agresywnych środków czyszczących lub nieodpowiednich regeneratów, które nie są wymienione jako rozcieńczenie środka czyszczącego lub lakieru i/lub zawierają korozyjne składniki, np. pozostałości kwasów, ługów lub zużytych roztworów po trawieniu. Wcześniej lub później doprowadzą one do korozji.

To interesujące, bowiem w praktyce często właśnie tego rodzaju środki są jak widać błędnie - stosowane do oczyszczania. Jakie klasyczne błędy spotyka się jeszcze przy czyszczeniu pistoletów lakierniczych?

R. Seiter: Kolejnym, ciągle jeszcze typowym błędem jest to, że pistolety lakiernicze wkłada się do płynu czyszczącego. To kardynalny błąd, ponieważ należy za wszelką cenę unikać dostawania się płynu czyszczącego do kanałów powietrznych.

Występuje tutaj niebezpieczeństwo, że kanały powietrzne skorodują albo że trwale osadzą się rozpuszczone w płynie pozostałości rozmaitych substancji. Konsekwencją tego są coraz mniejsze strumienie rozpylania i zaklejające się elementy nastawcze. Zwłaszcza w pistoletach cyfrowych dostający się płyn może uszkadzać elektronikę - wyświetlacz może pokazywać cały czas czarny obraz lub ulegać awarii.

Na co powinno się zwrócić uwagę przy czyszczeniu?
R. Seiter: Do czyszczenia wystarczy pędzel i ścierka.

Do usuwania uporczywych zabrudzeń zaleca się specjalne szczoteczki czyszczące oraz specjalne igły SATA do czyszczenia otworów dysz. Kolejna rzecz jest oczywista, ale ciągle jeszcze muszę o tym przypominać w lakierniach: nie wolno stosować spiczastych, ostro zakończonych lub chropowatych przedmiotów oraz metalowych szczotek. Takie przedmioty mogą prowadzić do występowania uszkodzeń i do pogorszenia właściwości strumienia rozpylanego lakieru. 

Jeszcze jedna ważna wskazówka, która dotyczy zarówno czyszczenia ręcznego, jak i czyszczenia w automacie: pod zakończeniu właściwego czyszczenia należy opłukać pistolety lakiernicze czystym, klarownym płynem czyszczącym oraz osuszyć pistolety techniką przedmuchiwania - dotyczy to w szczególności kanału na farbę oraz gwintu dyszy powietrza - wewnątrz i na zewnątrz. W ten sposób unika się korozji. Na samym końcu - po opłukaniu i osuszeniu - należy nasmarować wszystkie ruchome części, w celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania pistoletu. Do tego celu można stosować tylko specjalny, niezawierający silikonów i kwasów smar do pistoletów; stosowanie innego smaru może mieć problematyczne konsekwencje.

Panie Seiter, a zatem przy czyszczeniu pistoletu należy pamiętać o wielu rzeczach.
R. Seiter: Wszystko to są czynności, które lakiernik, regularnie je wykonując, szybko przyswaja. Zresztą, jeśli ktoś chciałby dokładnie zapoznać się ze wszystkimi poradami i wskazówkami, może sięgnąć po poradnik SATA na temat czyszczenia i konserwacji pistoletów lakierniczych. Można go bezpłatnie zamówić (nr art. 157867). Zainteresowani tą tematyką mogą też obejrzeć nasz film „Ręczne czyszczenie pistoletu“ na stronie www.sata.com/tv.